Een gemeenschappelijke geschiedenis van Europa
Home /Geschiedenis /De intacte geschiedenis

Gelegen op het grondgebied van de gemeente Helfaut, op 5 km van de stad Saint-Omer (Pas-de-Calais, Frankrijk), is LA COUPOLE een van de indrukwekkendste overblijfselen van de Tweede Wereldoorlog in Europa.

Het ondergrondse complex van LA COUPOLE
LA COUPOLE, incarnatie van de nazi-waanzin
Voor een Europa van de vrede

Het ondergrondse complex van LA COUPOLE

LA COUPOLE is een van de « speciale constructies » (Sonderbauten) die het Duitse leger in 1943-1944 bouwt op Frans grondgebied. Van hieruit moeten de nieuwe wapensystemen – vliegende bommen (Fi 103/V1) en raketten (A4/V2) – Engeland vernietigen.

De bouw

De werken gaan in september 1943 van start onder leiding van de nazi’s. Tien maanden lang worden gigantische technische en menselijke middelen ingezet. De Todt-organisatie, belast met de grote bouwwerken van de nazi-staat, geeft de werken in handen van de machtige Duitse overheidsfabriek Philipp Holzmann AG.

De arbeiders

Op de werf werken twee zeer verschillende soorten arbeiders:

Enerzijds de Duitse specialisten (ploegbazen, geschoolde arbeiders);
Anderzijds de Russische gevangenen, mannen en vrouwen, die worden gebruikt als slaven voor het ‘vuile werk’.

De betonnen koepel, geïnstalleerd op de top van een plateau om de ondergrondse werf en vervolgens de lanceerbasis van de raketten te beschermen (als deze ooit kon worden afgebouwd…), wordt voltooid in januari 1944.

De geallieerde bombardementen

Massale bombardementen bestoken de site van januari tot juli 1944. Ze vernietigen keer op keer de toegangen tot de werf, waardoor de werken een aanzienlijke vertraging oplopen. De eigenlijke koepel, van gewapend beton van 5,5 meter dik, wordt nooit vernietigd.

Als de Brits-Amerikaanse troepen eind juli 1944 doorstoten naar Normandië, besluiten de Duitsers de werf van LA COUPOLE te verlaten, slechts enkele weken vóór de geplande afwerking.

Geen enkele V2-raket heeft kunnen vertrekken vanuit de plaats die werd ontworpen als eerste lanceerbasis van strategische raketten uit de geschiedenis.

Terug naar boven

LA COUPOLE, incarnatie van de nazi-waanzin

De gigantische betonmassa, het labyrint van ondergrondse installaties, het feit dat ze werd gebouwd door dwangarbeiders … LA COUPOLE is een symbool van de nazi-waanzin, de incarnatie van machtswellust en een algehele verachting van de menselijke waardigheid.

De ondergrondse sites die vanaf 1943 worden gebouwd in Duitsland en de bezette landen, vormen een antwoord op het feit dat de Geallieerden meester zijn van het luchtruim. Ze worden gebouwd door dwangarbeiders, gevangenen die door de nazi’s als “Untermenschen” worden beschouwd.

Dat is maar al te duidelijk in de ondergrondse fabriek Mittelwerk in hartje Duitsland, waar de V2-raketten in serie worden gebouwd door de gevangenen van het concentratiekamp Dora. Het illustreert het visionaire karakter van ‘Metropolis’, de film van Fritz Lang waarin een wereld van slaven wordt gedomineerd door een “ras van heren”. Het Derde Rijk, het duizendjarige rijk volgens Hitler, stort in 1945 echter volledig in.

Terug naar boven

Voor een Europa van de vrede

De bouw van een vreedzaam en solidair Europa die eind jaren ’40 wordt ondernomen, is ontstaan uit een collectieve bezinning rond de zelfvernietigingsmacht van het « oude continent » die tijdens de twee Wereldoorlogen volop tot uiting kwam.

Dit nieuwe Europa, dat heeft gebroken met de conflicten van het verleden, steunt op een historische erfenis en humanistische waarden die door alle Europese volkeren worden gedeeld.

Duidelijke en strikte historische informatie moet de herinnering aan de « donkere jaren » bij de jonge generaties levend houden. LA COUPOLE werd opgericht in die zin, op een authentieke en zeer symbolische plaats.