Het begin van de verovering van de ruimte 1945-1969
Home /Geschiedenis/Historische feiten /Het begin van de verovering

Het "delen van kennis”

Meteen na de Tweede Wereldoorlog begint een grootschalige technologieoverdracht: de overwinnaars – Amerikanen, Russen, Fransen en in mindere mate Britten – maken zich meester van de erfenis van Peenemünde.

Alle grote burgerlijke en militaire ruimtevaartprogramma’s die tijdens de “Koude Oorlog” van start gaan, steunen op de technieken die Von Braun en zijn team hebben ontwikkeld van 1936 tot 1945.

Alle militaire ballistische raketten en alle lanceertoestellen van de jaren ‘50 en ‘60 zijn rechtstreekse afstammelingen van de V2-raket.

Wernher von Braun (in het midden) tijdens het Apollo-programma (jaren ‘60)

Terug naar boven

De ijzeren vuist van de twee grootmachten

Lancering van een Saturn V-raket (1969). Foto Nasa

De hele «Koude Oorlog» lang steunt de militaire strategie van de twee grootmachten die tegenover elkaar staan – de Amerikaanse en de Russische – op een duivels tweeluik: de atoombom en de ballistische raket.

Vanaf 1955 wordt het grondgebied van de twee grootmachten permanent kwetsbaar: de vluchttijd van een intercontinentale raket bedraagt amper 30 minuten; bovendien zijn onderzeeërs die voortdurend in beweging zijn drager van schip-grondraketten met een atoomkop.

Het evenwicht van de terreur

De «Cubaanse rakettencrisis» vormt in 1962 het hoogtepunt van de dreiging voor de hele mensheid.

Paradoxaal genoeg luidt ze echter een nieuwe periode in in de relatie tussen het Amerikaanse en het Russische blok:
het «vreedzaam samenleven» dat steunt op het nieuwe principe van de «afschrikking door wederzijdse gewaarborgde vernietiging», dwz op een «evenwicht van de terreur ».

De strijd tussen de twee grootmachten verschuift geleidelijk aan naar vredesterrein, waar de propaganda alle moeite doet om de superioriteit van een ideologie te vestigen door de technologische successen – de verovering van de ruimte - te bewieroken.

Terug naar boven

De prestatiewedloop

Tot in 1965 heeft de Sovjet-Unie altijd één stap voorsprong op de Verenigde Staten: zij lanceert de eerste kunstsatelliet (Spoetnik) in 1957 en wat later de eerste man in de ruimte, Youri Gagarin (1961).

De Mens op de maan (1969). Foto Nasa

Intussen echter leidt de NASA, steunend op de formidabele onderzoekscapaciteiten van de Amerikaanse spitsindustrie, heel methodisch een aantal programma’s ter voorbereiding van een bemande vlucht naar de maan (Mercury, Gemini). Dit is het antwoord op de uitdaging waarvoor President Kennedy de Russen en zijn eigen volk heeft gesteld in 1961.

Het Apollo-programma profiteert van de buitengewone opkomst van de technologieën van de derde Industriële Revolutie (elektronica, informatica, telecommunicatie).

Het team van Wernher von Braun – die ondanks zijn nazi-verleden in 1955 tot Amerikaan wordt genaturaliseerd – ontwerpt de gigantische Saturn V-raket die het ruimteschip moet lanceren voor zijn reis naar de maan.

Op 21 juli 1969 is Neil Armstrong de eerste mens die op de maan wandelt. Het is nog altijd een van de belangrijkste data van de 20ste eeuw.

L'appel du cosmos Alain Dupas, Gallimard, 1999 Hommes et robots dans l'espace Alain Dupas, Gallimard, 1999